Volatile Organic Compounds (VOC), in Nederland ook wel vluchtige organische stoffen genoemd (afgekort VOS). Het is algemeen bekend dat blootstelling aan deze stoffen gevaarlijk en schadelijk kan zijn, ze zijn slecht voor het milieu en u kunt ze maar beter zo veel mogelijk vermijden. Maar wat zijn het nu precies? En hoe kan Operational helpen bij de nabehandeling en luchtzuiveringstechnieken?

Wat zijn vluchtige organische stoffen (VOS)?

Vluchtige organische stoffen VOS zijn in principe organische verbindingen en mengsels van organische verbinden die een dampspanning hebben van 20 graden celsius van op zijn minst 0.01 kPa.

Vluchtige organische stoffen spelen een rol in diverse sectoren. Ze zullen vrijkomen bij het makkelijk verdampen van aardolieproducten en andere organische stoffen. Ook kunnen ze vrijkomen bij onvolledige verbranding. Een aantal voorbeelden van deze stoffen zijn verf, inkt, lijm, benzine, schoonmaakmiddelen, luchtverfrissers, nagellakremover, boenwas en cosmetica. In diverse sectoren worden deze stoffen gebruikt. En is het belangrijk om naar luchtzuiveringstechnieken voor deze stoffen te kijken.

Risico’s VOS vluchtige organische stoffen

VOS houdende producten hebben een grote kans op brandbaarheid. Ze zijn ingedeeld in verschillende categorieën afhankelijk van de mate van brandbaarheid. Dit zijn de categorieën K0- tot en met K3 vloeistoffen.

Gezondheidsklachten

Vluchtige organische stoffen kunnen schadelijke gezondheidsklachten veroorzaken. Bij blootstelling van korte duur kunnen medewerkers last krijgen van duizeligheid, hartkloppingen, misselijkheid en hoofdpijn. Na het beëindigen van de werkzaamheden gaat het vaak al snel beter.

Langdurig contact met verf, schoonmaakmiddelen of andere stoffen

Wanneer we het hebben over langdurige blootstelling, dan kan dit permanente schadelijke gezondheidsklachten veroorzaken. Langdurige blootstelling aan vluchtige stoffen kan zorgen voor voortdurende hoofdpijn, kan ervoor zorgen dat de hersenen sneller verouderen (schildklierziekte) en daarnaast is het meeste oplosmiddel ook schadelijk op het gebied van voortplanting. Verder kunnen er langdurige klachten ontstaan in de neus, keel, luchtwegen, ogen, en langdurige vermoeidheid is ook zeker niet uitgesloten.

Schildersziekte

Een veelgehoorde term bij het werken met vluchtige stoffen is Schildersziekte, oftewel Organo Psycho Syndroom (OPS). Bij het langdurig inademen van agressieve vluchtige organische stoffen kan het zenuwstelsel aangetast worden. Dit kan naast lichamelijke klachten ook psychische gevolgen hebben. Symptomen lopen uiteen van concentratieproblemen, leervermogen en emotiewisselingen. Schildersziekte komt trouwens niet alleen voor bij schilders. Ook andere beroepen kunnen gebruik maken van giftige stoffen, zoals tapijtleggers, laboranten en autospuiters.

Waar komt u vluchtige organische stoffen tegen als werknemer?

Waar komen werkgevers en werknemers vluchtige organische stoffen nu tegen? Vrijwel alle mensen die werkzaam zijn in Nederland wordt blootgesteld aan VOS. Voorbeelden van VOS in producten op de werkvloer zijn dampen die afkomstig zijn van verven, drukinkt, schoonmaakmiddelen, bestrijdingsmiddelen, lijmen, benzine of andere brandstoffen, uitlaatgassen en het rotten van organisch materiaal.

Er wordt geschat dat voor 2% van de beroepsbevolking de blootstelling aan VOS tot gezondheidsschade zal leiden wanneer er geen actie wordt ondernomen.

Binnen versus buiten

In de buitenlucht zijn hoge concentraties aan VOS zeldzaam. Echter, hoge concentraties kunnen wel voorkomen in de buitenlucht op plekken met veel verkeersintensiteit. Ook kunnen bepaalde bedrijven zoals een stomerij, drukkerij, een fabriek die verf produceert of een plasticfabriek ook zorgen voor een hogere intensiteit VOS.

Binnenshuis kunnen VOS ook voorkomen, er zijn namelijk bouwmaterialen aanwezig die de VOS concentratie kunnen verhogen. Dit komt door het uitdampen van bouwmaterialen binnenshuis.

Wettelijke verplichtingen VOS

Voor de RI&E, ofwel de risico inventarisatie en evaluatie, moet de werkgever een beoordeling geven van de blootstelling aan organische oplosmiddelen. Er is een grenswaarde gesteld voor de meeste oplosmiddelen.

Dit betekent dat er een maximale dosis bestaat waaraan mensen binnen het bedrijf mogen worden blootgesteld tijdens een werkdag van acht uur. Wanneer er geen afspraken gemaakt zijn over de grenswaarde vanuit de overheid dan is het aan de werkgever om een grenswaarde vast te stellen.

In de afgelopen jaren zijn er in sommige branches vervanging regelingen opgesteld. Dit zijn extra maatregelen om de blootstelling aan VOS producten te minderen.

VOS producten risico bepalen

Hoe kunt u het risico op het gebied van VOS bepalen? Daar kan Operational een rol spelen. Wij kunnen hiervoor namelijk metingen uitvoeren. Ook met de stoffenmanager kunnen inschattingen op het gebied van blootstelling worden gemaakt. Verder is het mogelijk om de blootstelling te bepalen door meetresultaten van vergelijkbare situaties te gebruiken. Het is hiervoor echter wel vereist om een deskundige zoals Operational in te huren. Wij kunnen namelijk in dit soort soort situaties door middel van expertise accurate inschattingen maken.

Welke maatregelen nemen tegen VOS?

Er zijn inmiddels instrumenten ontwikkeld voor het beter reguleren van blootstelling aan VOS. Maatregelen tegen VOS werken wanneer de blootstelling aan VOS onder de grenswaarde blijft.

Er zijn dingen die u kunt doen om blootstelling aan VOS dampen van oplosmiddelen beter te reguleren.

  • Vervang de schadelijke stof door een stof die minder schadelijk is en minder irritatie veroorzaakt.
  • Kies voor meer verbranding en reduceer zo de blootstelling aan VOS.
  • Kijk of het mogelijk is de isolatie van bronnen te verbeteren en zo de blootstelling te verminderen.
  • Worden de ventilatiesystemen genoeg gebruikt? Ventileren is een belangrijk onderdeel van het verminderen van de blootstelling aan chemische stoffen zoals VOS.
  • Is er voldoende afzuiging of kunnen er additionele bronafzuigingen worden geinstalleerd?
  • In sommige bedrijven worden voor taken waarbij veel vluchtige organische stoffen vrijkomen robots gebruikt. Dit kan een effectieve oplossing zijn voor het beschermen van de werknemers tegen irritatie als gevolg van chemische damp.

Ontvangersmaatregelen

Persoonlijke beschermingsmaatregelen zijn een goede manier voor het beter reguleren van het in contact komen met vluchtige organische stoffen voor werknemers. Hierbij kan worden gedacht aan betere beschermende kleding met handschoenen en ademhalingsbescherming.

Wilt u meer weten over luchtzuiveringsinstallaties bij het werken met VOS? Neem vooral contact met ons op!

Bekijk meer Luchtzuiveringsinstallaties

Een vraag hebben? Vul het onderstaande formulier in.